Oude ambachten2019-12-06T12:33:36+00:00

Oude ambachten

In het Joodse dorp vind je veel winterse gezelligheid. Terwijl je tussen de lemen huisjes door loopt, kom je nog echte oude ambachten tegen, zoals een mandenvlechter en de smid. Op het dorpsplein vind je marktlui die hun waren verkopen en ook worden er zelfgemaakte kaarsen en religieus antiek verkocht. Warm je even op bij de vuurkorf of met een kop warme chocomel in het knusse cafeetje, terwijl de kinderen zich vermaken bij de activiteiten in het kinderatelier of luisteren naar een verhalenverteller.

Hieronder presenteren wij onze ambachtslieden en marktlui die tijdens Feest van Licht één of meerdere dagen rond het dorpsplein zullen neerstrijken. Veel ambachtslieden hebben zelfgemaakte handelswaren bij zich. 

Wollspielerey

Wolspinner Wim laat zien hoe je met een ouderwets spinnenwiel of een spintol van ruwe wol een mooie wollen draad maakt. Kinderen mogen het ook proberen.

Birgit is een kei in naaldbinden, een bijna vergeten techniek die al duizenden jaren geleden werd gebruikt om van een wollen draad een stuk textiel te maken. Het lijkt een beetje op haken, maar is verfijnder qua techniek. Bij Birgit kun je ook speelgoed van wol bewonderen, waarmee middeleeuwse vrouwen hun kinderen bezig hielden en dat vandaag de dag nog steeds aantrekkelijk is voor kinderen. In de Wollspielerey vind je ook natuurlijke en met planten geverfde wol, naaldgebonden, gebreide en gehaakte producten.

Wim en Birgit spannen zich in om het oude ambacht van wolverwerking levend te houden en ze delen hun kennis graag!

Kruidengeneesheer

Remie Aleven is als ambachtsman onder andere actief als kruidengeneesheer. Dit doet hij sinds een jaar of twee. Kruiden vormen de basis van de geneeskunst, al vele eeuwen lang. Vanaf de humorenleer tot heden. Volgens de humorenleer bestond het lichaam uit vier verschillende lichaamssappen die met elkaar in balans moesten blijven, dit was eeuwenlang de basis voor de geneeskunst.

Remie heeft diverse kruiden bij zich, voor de bezoekers meestal bekend maar ook wat onbekende soorten. Veel kruiden staan in de berm van de weg of langs de slootkant. Hij wil graag de interesse voor de natuur bij de bezoekers stimuleren door bijvoorbeeld te laten zien hoe een kruidenzalf of tinctuur wordt gemaakt op historische wijze. Van smeerwortelzalf tot brandneteltinctuur en van Mariadistelzaden tot smalle weegbree, alles is bruikbaar.

Smid

Hans treedt op als re-enactor van de eerste eeuw van de Romeinse tijd. Het maken van een voorwerp uit metaal heeft hem altijd getrokken. Sinds de ijzertijd zijn de mensen al in de weer met ijzeren voorwerpen omdat deze duurzamer waren dan het brons. Verder werkt deze smid met alle elementen (water, lucht, vuur en aarde) om zijn ambacht en kunsten te vertonen. Hij laat zien hoe Romeinse veldsmeden noodreparaties deden en aanvullende werkzaamheden uitvoerden.

De productie werd gedraaid in zogenoemde fabrica, waar grotere aantallen werden gemaakt van bij voorbeeld zwaarden, messen, schildknoppen en schildverstevigingen, maar ook de schoenspijkers die karakteristiek zijn voor het Romeinse schoeisel.

Als smid toont Hans hoe de kleine, vanzelfsprekende zaken worden gemaakt, denk hierbij aan de handige S-haken, Omega-spelden, griffels en ander klein gerief. De vurige gloed van het vuur past in deze donkere tijden; een belofte dat het licht weer terugkeert, dit sluit goed aan bij het Feest van Licht.

Verteltheater

Eelco van der Kooij is verhalenverteller. Tijdens zijn werk als leerkracht in het basisonderwijs werd hij gegrepen door de kracht van verhalen en hoe verbindend dit kan werken. Al luisterend en vertellend ga je samen op avontuur. Met zijn 40 jaar oude verhalenbus reist Eelco naar nieuwe luisteraars.

 De vertelvoorstelling ‘het kerstfeest van meester Prikkel’ gaat over een schoolmeester die niet van kerst houdt en is gebaseerd op ‘A Christmas Carol’ van Charles Dickens.

 

Verhalenverteller

Kees is 69 jaar oud en al vanaf zijn 17de bezig met taal. Het begon met gedichten. Hij zat in de vierde klas van het gymnasium. Een echte jongensklas, iedereen was geïnteresseerd in voetbal en popmuziek. Maar de lerares Nederlands wilde de klas interesseren voor poëzie. Aanvankelijk probeerde ze het met Gerrit Kouwenaar en Sybren Polet, maar daar konden ze niet direct warm voor lopen. Zij heeft er toen iets op verzonnen. Een simpel platenspelertje en Bob Dylan. ‘The times they are a changing’ legde ze op de draaitafel en‘ Blowin in the wind’ en meteen waren de leerlingen geboeid. De vertaling leverde ze erbij.

Sinds die dag heeft Kees zelf gepoogd te dichten. Later schreef hij columns voor het clubblad van de voetbalclub en soms een liedtekst of een kort verhaal. Hij is het – met tussenpozen vanwege drukke werkzaamheden – zijn hele leven blijven doen.

Ook heeft Kees gepubliceerd. Soms samen met anderen, maar ook twee uitgaven van zijn hand. In 2008 verscheen ‘Lopende zaken’ en in 2017 de bundel ‘Zondagskind’ (Uitgeverij Fagus). De geïnteresseerde lezer verwijzen wij graag naar de website Kees De Ruwe.

Tijdens het Feest van Licht vertelt Kees een modern kerstverhaal over de vlucht van een Syrisch jongetje.

Professor Bombasticus

Professor Bombasticus heeft een Tijdmachine uitgevonden. Daarmee wil hij terug naar de kerststal van 2000 jaar geleden! Hij kan niet wachten om kerstliedjes te zingen met de herders, te vliegen met de engelen en het liefst wil hij ook heel even baby Jezus vasthouden. Maar voordat het zo ver is, moet hij eerst nog wat proefjes doen om zeker te weten dat de tijdmachine goed werkt. Misschien moet hij ook alvast wat kerstliedjes oefenen en oefenen met vliegen.

Waarschijnlijk kan Professor Bombasticus wel wat hulp gebruiken. Kom jij hem helpen? Je kunt hem regelmatig vinden in het Joodse dorp!

Textiel

Barbara is gespecialiseerd in textiel. Ze richt zich voornamelijk op Germanië, de Friezen en Noord-Holland in de eerste eeuw. Barbara houdt zich bezig met het spinnen met een spintol, verven met planten en het verwerken hiervan, door bijvoorbeeld te weven of te naaldbinden. “Ik vind het fascinerend hoe je kleding kunt maken van losse haren. Ook is het bestuderen van de geschiedenis erg interessant”, zegt ze.

Tijdens het Feest van Licht gaat ze wol verven en spinnen, maar als je een prangende vraag over naaldbinden hebt, vertelt ze je hier met alle plezier meer over.

Meer weten? Kijk dan op Rebels Workshop.

Mandenmaker

Johan is al 23 jaar mandenmaker. Hij voert deze hobby met veel enthousiasme en passie uit. Mandenmaker is een oude ambacht die Johan graag in stand wil houden. Hij heeft maar een paar wilgentenen nodig om hier een prachtig voorwerp van te maken.

Johan is regelmatig in het museum te vinden als mandenmaker of als touwslager. Met Feest van Licht kun je komen kijken hoe hij bijvoorbeeld manden en voedertrechters voor de vogels maakt.

Mandenvlechter

Ellen is mandenvlechter. Het vlechten van natuurlijke materialen is één van de oudste ambachten ter wereld. Ieder volk vlocht allerlei gebruiksartikelen met de materialen die in de omgeving voorhanden waren. Er zijn zelfs restanten van vlechtwerk bekend uit de Steentijd. Ook uit het gebied dat het museumpark vertegenwoordigt, het Midden-Oosten, zijn vondsten bekend van zo’n 2000 jaar geleden (bv. Bar Kochba). Dankzij de droge hete omstandigheden in dit gebied is er toch mandwerk bewaard gebleven ondanks de vergankelijkheid van het materiaal.

In Nederland werd van oudsher gevlochten met vooral wilgentenen, biezen en stro. Helaas wordt dit ambacht steeds minder beoefend. Kunststof heeft de rol van wilgen en biezen overgenomen.  Daarmee dreigen ook alle zeer diverse en kunstige vlechttechnieken te verdwijnen. Zelf vindt Ellen het belangrijk dat deze kennis niet verloren gaat en dat mensen kunnen blijven genieten van gebruiksartikelen van deze mooie en duurzame materialen.

Tijdens het feest van Licht zal Ellen vlechtwerk laten zien van verschillende materialen en demonstreren hoe dat gemaakt wordt. Voor onze voorouders was het maken van vlechtwerk met natuurlijke materialen vanzelfsprekend, maar vlechten is een tijdloos ambacht. Ellen wil je graag laten zien hoe mooi het kan zijn! Ze neemt daarnaast de wollen creaties van haar dochter mee.

Smid

Rupert is smid. Bij het Nederlands gilde van kunstsmeden heeft hij dit vak geleerd en sindsdien is hij zich hier steeds verder in gaan verdiepen. Bij de re-enactmentgroep Legio Secunda Augusta laat hij dit ambacht regelmatig zien, zoals dit mogelijk in de eerste eeuw na Christus werd uitgevoerd. Ook staat hij voor de klas als docent van het vak smeden.

Een ouderwetse smid zie je niet vaak meer. Aan zijn publiek laat Rupert zien wat er allemaal mogelijk is met vuur. Van een staaf ijzer kun je bijvoorbeeld een mes maken. Hiermee wil hij de mensen ook meer bewust maken van de tijd die er in echt handwerk zit, en hoe de kwaliteit hiervan veel beter kan zijn.

Tijdens het Feest van Licht kun je komen kijken hoe Rupert pijlpunten gaat smeden.

Meer weten? Kijk dan op Rebels Workshop.

Borduren en Naaldbinden

Dini kan heel mooi borduren en naaldbinden. Met veel enthousiasme laat zij je zien hoe dit werk uitgevoerd wordt. Ze kan je precies uitleggen wat naaldbinden nou eigenlijk is, of hoe geborduurde kleding tot dit eindresultaat komt. Dini borduurt bijvoorbeeld een hoofdoek die bij de geborduurde jurk past en ze naaldbindt kleine tasjes. Tijdens Feest van Licht is Dini regelmatig in het Joodse dorp te vinden.

Kaarsen en antiek

Hand gedompelde kaarsen van Marco Wilbrink (kaarsenmakerij De Tonkerij) zijn te zien en te koop. Marco maakt in zijn atelier prachtige kaarsen op traditionele wijze van de allerbeste grondstoffen. De Tonkerij gebruikt uitsluitend stearine en paraffine in de meest gezuiverde vorm. Er worden geen olie, vet, geurstof of andere stoffen toegevoegd. Daardoor branden deze mooie kaarsen rustig, gelijkmatig, heel lang en ze veroorzaken veel minder roet. Voor iedere kandelaar of gelegenheid is er een op maat gemaakte kaars.

Naast hand gedompelde kaarsen is er religieus antiek. Al jaren verzameld Leon Stoffels religieus antiek. In voornamelijk België en Frankrijk struint hij over markten, langs winkels en handelaren op jacht naar kerkelijk goed. Zijn interesse wortelt in het Limburgs katholieke Tegelen, alwaar hij is geboren. Kandelaren, monstransen, kelken, tabernakels, beelden en andere voorwerpen, zorgen voor een kerkelijke sfeer op het feest van licht.

Met de combinatie van antiek en kaarsen zorgen de heren voor een ruim aanbod in kaarsen en religieus antiek. U bent welkom in een huisje dat warm en sfeervol is ingericht en een serene kerstsfeer uitademt.

Meer weten? Kijk dan op De Tonkerij.

Lievelingen

Een Lieveling is een keramische bloem die gemaakt wordt voor iemand anders. Iedere Lieveling symboliseert de liefde voor een ander, de steun aan een ander, de nagedachtenis aan een ander. Op 17 december 2018 werd de eerste Lieveling geplant in de Lievelingentuin in Orientalis.

Naast de Lievelingentuin hebben we ook een pluktuin. Deze pluktuin is tijdens Feest van Licht te bezoeken en bevindt zich in het Joodse dorp. Om de Lievelingentuin te kunnen bekostigen, maakt kunstenares Daantje Kip, initiatiefneemster van de Lievelingentuin, zelf ook Lievelingen. Deze ‘Pluk Lievelingen’ zijn te koop bij de pluktuin in het Mariahuisje.

Tijdens Feest van Licht is het niet mogelijk om zelf een Lieveling te maken. Wel kun je tussen 20 en 28 december een Lieveling komen versieren en een boodschap schrijven. Deze versierde Lieveling zal dan later geplant worden in de Lievelingentuin in het museum.

Meer informatie kun je vinden op Maak een Lieveling.